Pas përfundimit të luftës në Kosovë në verën e vitit 1999, gratë dhe fëmijët e fshatit Krushë e Vogël afër Prizrenit u kthyen dhe kërkuan më kot për të afërmit e tyre meshkuj. Njësitë serbe i kishin vrarë pothuajse të gjithë burrat dhe i kishin djegur shumicën e shtëpive. Në atë kohë organizata humanitare gjermane Humedica, atje vendosi të ndërtojë një kopsht fëmijësh. Kopshti i vogël hapi dyert më 1 nëntor 2000 dhe që nga ajo kohë ka qenë në dispozicion për një brez të ri të fëmijëve të fshatit dhe familjeve të tyre. Clemens Verenkotte, korrespodenti i „ARD“-se r ka vizituar kopshtin e fëmijëve në jug të Kosovës.
Nga larg, tani duket mirë: shtëpia e pastër, e lyer me të bardhë me një tjegulla të kuqe në një pronë më të madhe, një lëndinë e sapo kositur. Tani, pak para orës 12.00, të vegjlit vrapojnë jashtë, kopshti ka mbaruar për sot, prindërit marrin me vete fëmijët tre deri në gjashtë vjeç.
Këto janë skena të përditshme që ndodhin në të gjithë botën. Por këtu është gjithçka tjetër se sa zakonisht, sepse ndërtimi i kopshtit në fshatin e vogël Krushë e Vogël, afër Prizrenit në jug të Kosovës, rikthehet në çastet e luftës: Arsyeja përse organizata humanitare Humedica, me qendër në Kaufbeuren, menjëherë pas luftës së Kosovës në verën e vitit 1999, e zgjodhi këtë fshat për projektin e tyre afatgjatë të financimit, ka të bëjë me një nga krimet më të këqija të luftës që ka ndodhur në Kosovë: Në Krushë të Vogël dhe fshatin më të madh fqinj të Krushës së Madhe, trupat serbe vranë pothuajse të gjithë meshkujt, banorë të dy fshatrave, informon Shtegu.com. Gati të gjithë në Kosovë e dinë këtë, thotë Alban Bytyçi, përgjegjësi i kopshtit. Për shkak të madhësisë së tij, fshati konsiderohet vendi i njërës prej masakrave më të mëdha. „Nëse janë vrarë 116 burra, kjo është afërsisht e barabartë me vrasjen e 85 për qind të burrave“.
Të vejat e fshatit duhej të bënin punën në terren që burrat e tyre kishin bërë më parë – por kush duhet të kujdeset për fëmijët? Shefi i atëhershëm i Humedica, Wolfgang Gross, u premtoi grave të grumbullonin para për ndërtimin dhe mirëmbajtjen e një kopshti: „Pasi Wolfgang e dëgjoi këtë histori, ai u kthye në Bavari, në Kaufbeuren, e solli historinë në televizion dhe brenda më pak se 30 minuta fitoi donacione të mjaftueshme për të ndërtuar këtë ndërtesë, e cila është me të vërtetë e bukur „.
Një pllakë përkujtimore në zonën hyrëse të kopshtit kujton se, ndër të tjera, një donacion nga fushata bamirëse Sternstunden e Bayerischen Rundfunks e bëri të mundur ndërtimin. Sot këtu, 24 djem dhe vajza ndjekin kopshtin e fëmijëve, i cili u hap 20 vjet më parë në nëntor. Të rinjtë janë në „grupin e fluturave“, të moshuarit në „grupin e bletëve“, tashmë janë duke mësuar numrat, alfabetin dhe pak anglisht – pasditeve, disa nxënës të klasave të teta dhe të nënta kanë mësime të anglishtes. Para Krishtlindjeve, dhe kjo tashmë është pjesë e traditës në rajonin e afërt, Albani dhe ndihmësit e tij shpërndajnë dhuratat e Krishtlindjes që janë dhuruar nga Gjermania. „Ne i shpërndajmë ato këtu në fshat, por ne gjithashtu shkojmë në fshatra që janë të larta në malet përreth ku askush tjetër nuk shkon“, raporton Albani. Për të dhe ndihmësit e tij kjo është „koha më e mirë e vitit“.
Është ende e pasigurt se sa financiarisht do të shkojë kopshti vitin e ardhshëm. Për 20 vjet, Humesica ka paguar rreth 40,000 euro në vit për pagat, mirëmbajtjen dhe kostot e tjera të kopshtit. Aktualisht, thuhet, sponsorët e rinj po kërkojnë që duan të vazhdojnë projektin, i cili është shembullor për Kosovën dhe mbi të gjitha për këtë vend të shkatërruar nga lufta.
Seit 20 Jahren läuft Hilfsprojekt für Kindergarten im Kosovo