Një foto e të ashtuquajturve „refugjatë europianë“ që arratisen për në Afrikë, në të vërtetë tregon shqiptarët që arritën në Itali
Këto imazhe nuk ilustrojnë valën migratore të europianëve drejt Afrikës gjatë Luftës së Parë Botërore. Ata tregojnë se shqiptarët po largoheshin nga vendi i tyre, duke zbarkuar në Itali në vitin 1991.
Imazhet e transmetuara që nga kriza e migrantëve në vitin 2015, kanë qarkulluar rregullisht nëpër rrjetet sociale. Ata janë shumë viralë dhe vazhdojnë të shpërndahen. Problemi: nëse imazhet synojnë të kujtojnë se valët migratore kanë prekur edhe europianët, ata përcjellin informata historikisht të gabuara, shlruan “Le Monde”, përcjell Shtegu.com. Këto janë shpjegimet:
Çfarë thotë thashethemet
Këto foto tregojnë një anije të zhytur pasagjerësh, të ankoruar në një port. Në platformë, një turmë kompakte po masakrohet përpara varkës. Janë disa legjenda që shoqërojnë foton. Ata i ftojnë „perëndimorët“ për të parë historinë e tyre përpara se të kritikojnë ardhjen e migrantëve në vendet e tyre. Një version i parë i legjendës tregon:
„Refugjatët europianë gjatë Luftës së Parë Botërore duke ikur nga Europa për në Afrikën e Veriut, Algjeri, Tunizi dhe Marok, është vetëm një kujtesë për perëndimorët për të ndaluar mashtrimet me afrikanët“.
Një version i dytë këtë imazh e vendos gjatë Luftës së Dytë Botërore:
„Qindra mijëra refugjatë europianë. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, shpëtimi i familjeve të tyre dhe personale po orentohet drejt vendeve arabe të Algjerisë, Marokut dhe Tunizisë. Ata u mirëpritën nga familjet myslimane dhe e ndanë bukën dhe shtëpitë me ta“.
PËRSE KËTO LEGJENDA TË RREME ?!
Imazhet janë mahnitëse, ato madje duken të retushuara në fillim. Gjurmën e gjejmë që në shtator të vitit 2015, në llogaritë e përdoruesve të internetit frengjisht ose anglisht-folës. Një botim, i ndarë më shumë se 320,000 herë në vitin 2016, rifillon përhapjen e kësaj dehje. Që atëherë, këto imazhe rrotullohen me njërën nga dy legjendat e kopjuara dhe të ngjitura në vitet 2017, 2018 dhe 2019.
Patjetër se ekzistojnë këto imazhe, ato nuk janë retushuar. Por ato nuk u morën as gjatë Luftës së Parë dhe as gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ata ilustrojnë një tragjedi migratore që ndodhi në fillim të viteve 1990 në Europën Perëndimore: zbarkimi, në gusht të vitit 1991 në Bari, Itali, të shtetasve shqiptarë.
Historia është harruar pak nga publiku i gjerë. Jemi në vitin 1991, viti i shpërbërjes së BRSS dhe rënia zyrtare e komunizmit në Europë. Shqipëria, sikurse edhe shumë nga fqinjët e saj, kishte rënë nën sundimin sovjetik menjëherë pas Luftës së Dytë Botërore. Rënia e regjimeve komuniste dhe rënia e Murit të Berlinit, në vitin 1991 çuan në kryengritje popullore në Shqipëri.
Kjo paqëndrueshmëri politike dhe ekonomike ka bërë që shumë shqiptarë të ikin në Itali, përqendrimi i të cilëve do të arrihet gjatë një eksodi masiv të shqiptarëve në gusht të vitit 1991.
Ishte në bordin e transportuesit të Vlorës që afro 20,000 migrantë u futën në mënyrë të paligjshme më 7 gusht dhe detyruan kapitenin të lundronte në brigjet italiane. Gjatë rrugës për në portin e Barit, shumë migrantë ranë në ujë ose u plagosën gjatë ankorimit. Ngjarja është dokumentuar. Këto janë pamjet e vitit 1991 që ilustrojnë botimet e transmetuara sot nëpër rrjetet sociale.
Pasi shtetasit shqiptarë i vendosën në një stadium, autoritetet italiane vendosën të riatdhesojnë pjesën më të madhe të pasagjerëve. Ngjarja ka shënuar thellësisht ndërgjegjen, ashtu siç e ka përmbledhuri akademiku Italian, Patrizia Resta:
„Zbarkimi i tyre (…) shënoi një pikë pa kthim në imagjinatën kolektive. Ajo e detyroi shtetin të kuptojë se do të përballet me detyra të reja dhe e bëri Italinë të vetëdijshme se ishte bërë një vend i imigracionit.
Jehona e zbarkimit në shtypin kombëtar dhe të huaj ka alarmuar shoqërinë civile europiane. Qindra trupa të varur në anijen e vogël „Vlora“ nga bregdeti shqiptar, tmerri i imigrantëve mezi të mbërritur, të mbërthyer brenda stadiumit lokal të futbollit, ishin imazhe tronditëse që shkonin nëpër botë“.