Kompanitë zvicerane të ndërtimit janë nën presionin e kohës sepse klientët insistojnë në afatet e tyre. Punëtorët duhet ta shkarkojnë atë. Shëndeti u tyre është në rrezik
Ishte mëngjes i vonë. 100 punëtorë po zhvillonin betejën në kantier kur kolegut të tyre iu ndal zemra. Burri u rrëzua përtokë dhe vdiq. Të tjerët vazhduan të punonin. „Sikur të mos kishte ndodhur asgjë“, thotë muratori Markus Roth (29). „Ndjeva sikur isha në ndonjë luftë“.
Punëtorët e ndërtimit janë njerëz të fortë, por nuk janë indiferentë. „Ne jemi nën presion të madh kohor“, thotë Roth. “Dhe jemi të frikësuar. Koronavirusi e ka helmuar atmosferën në ndërtimtari”.
Arsyeja: Në pandemi përplasen dy faktorë që është e vështirë për tu pajtuar – kërkesat e ndërtuesve dhe shëndeti i punëtorëve.
Kjo çon në një konflikt, në qendër të të cilit janë masat mbrojtëse Covid: mbani distancën, vishni një maskë, lani duart. Këto rregulla janë thelbësore në luftën kundër koronavirusit, por ato i pengojnë punëtorët në punën e tyre: Ato kushtojnë kohë. „Vetëm se ndërtuesit nuk janë të interesuar“, thotë piktori Ralf Scholz * (41). „Ata insistojnë në afatet kohore që ishin bërë para koronavirusit“.
Në mes janë kompanitë e ndërtimit: Ato janë përgjegjëse për shëndetin e punonjësve të tyre, por ato gjithashtu kanë një detyrim ndaj pronarëve të ndërtesave. „Ata e kalojnë këtë presion tek ne“, thotë Scholz. Si rezultat, vështirë se respektohen më masat mbrojtëse. „Shtrues të pllakave, elektricistë, suvatues – shpesh 20 burra grumbullohen në një dhomë dhe askush nuk mban maskë“. Është e mundur të punosh nga distanca, thotë Markus Roth. “Por atëherë nuk mund t’i përmbahemi orarit. Dhe askush nuk dëshiron të rrezikojë“. Për këtë do të kujdeseshin kryeshefat. „Mesazhi është i qartë“, thotë Roth. „Është e mjaftueshme një telefonatë dhe paraqiten 20 punëtorë më vend me punë të përkohshëm për të na zëvendësuar“.
Që nga vera, kushtet higjienike janë përkeqësuar, thotë operatori i vinçit Enver Dema (52). «Shumë pak baraka, shumë pak ujë. Ndodh që 50 punëtorë të ndajnë një tualet të vetëm“. Por askush nuk flet për këtë. „Nga ne pritet që vetëm të punojmë“, thotë mjeshtri i çative Sergio Arantes (48). „Jam shumë i sigurt që kam pasur koronavirus“. Por ai nuk e di. “Askush nuk e bën testin. Të gjithë kanë frikë se mos e humbin punën e tyre nëse testi është pozitiv”.
Markus Roth thotë: «Kemi shumë njerëz në kantier që janë të sëmurë. Askush nuk e di nëse kanë grip apo koronë”. Pse punëtorët nuk bëjnë presion për respektimin e masave mbrojtëse? „Kushdo që thotë diçka do të largohet nga puna“, thotë Arantes. „Këtë e kam përjetuar disa herë“.
Fatkeqësisht, këto nuk janë raste të izoluara, thotë Nico Lutz (50), shefi i sektorit të ndërtimit në Sindikatë Unia. „Puna nëpër kantiere po vazhdon sikurse në kohën para koronavirusit“. Distancat shpesh nuk respektohen, pajisjet sanitare janë joadekuate dhe shumë pak testohen. “Kësaj duhet shtuar se ka shumë pak kontrolle. Disa nga inspektorët regjistrohen paraprakisht, e kjo nuk ndihmon aspak“. Unia kërkon pajtueshmëri të vazhdueshme me masat mbrojtëse dhe kontrollet efektive, thotë Lutz. „Por ne hasëm në një mur“.
Bernhard Salzmann (40), nëndrejtori i Shoqatës Zvicerane të Ndërtuesve, nuk pajtohet: “Ndërtimtaria ka siguruar prova që kantieret po operohen në mënyrë të sigurt. Kjo tregohet edhe nga rezultatet e kontrollit në dispozicion nga organet përgjegjëse“. Unia po menaxhon shembuj individualë negativë dhe në këtë mënyrë shpreson të fitojë anëtarë. „Por vetë Unia bëhet një rrezik sigurie kur zyrtarët e sindikatës si nomadët Covid paraqiten nga kantieri në kantier“.
Të njëjtin mendim e ka edhe këshilltari shtetëror i FDP-së nga Nidëaldeni, Hans ëicki (56). „Industria e ndërtimit po bën përpjekje të mëdha për t’iu përmbajtur masave mbrojtëse“, thotë presidenti i Bauenschweiz, organizata ombrellë për industrinë zvicerane të ndërtimit. «Çdo shkelje e njohur natyrisht se duhet të korrigjohet. Por vendi i sotëm i ndërtimit kontrollon punën me besueshmëri“.
Që nga fundi i marsit, siguruesi i aksidenteve Suva ka pasur detyrën të kontrollojë pajtueshmërinë me masat mbrojtëse Covid në vendin e ndërtimit. Por burimet e siguruesit të aksidenteve janë të kufizuara: 45 inspektorë janë përgjegjës për 350 000 punëtorë në 30 000 vendet e ndërtimit. Në muaj nuk janë të mundshme më shumë se 600 teste. Adrian Bloch (55) është menaxher i zonës në Suva. Ai thotë: „Përvoja jonë në kontekstin e urdhrit të kontrollit Covid tregon se shumica e kompanive i marrin seriozisht masat mbrojtëse dhe shpejt korrigjojnë çdo mangësi që konstatohet“.
Kantonet janë përgjegjëse për mbrojtjen e punëtorëve, informon Shtegu.com. Kështu thotë Ligji zviceran i punës. A nuk do të ishte e këshillueshme që të rrisni stafin tuaj dhe të kryeni vetë kontrollet? Këshilltari qeveritar i SP-së në Basel-Stadt, Christoph Brutschin (62) e vërteton këtë. „Bashkëpunimi midis Suva dhe kantoneve është i ngushtë dhe i mirë“, thotë presidenti i Konferencës së Drejtorëve të Ekonomisë. „Për më tepër, kantonet gjithashtu kryejnë kontrolle shtesë në vendet e ndërtimit vetë“.
Markus Roth, Ralf Scholz dhe Sergio Arantes këtë vit nuk kanë parë ndonjë inspektor në vendet e tyre të ndërtimit. Enver Dema i kujton dy vizita të Suva-s në pranverë: “Herën e parë ata kontrolluan mjetet. Herën e dytë ata na përshëndetën nga rruga „.