Berlin / Novi Sad / Debrecen – 29 janar 2026
Disa nga kompanitë më të mëdha industriale gjermane, përfshirë BMW, Henkel dhe ZF Friedrichshafen, po rrisin ndjeshëm praninë e tyre prodhuese në Hungari dhe Serbi, duke nxitur debate të forta mbi të ardhmen e industrisë në Gjermani dhe zhvendosjen graduale të kapaciteteve drejt Evropës Qendrore dhe Juglindore.
Sipas raportimeve të medias gjermane Berliner Zeitung, si dhe burimeve rajonale, ky trend lidhet kryesisht me kostot më të ulëta të punës, energjinë më të lirë, subvencionet shtetërore dhe një klimë politike më miqësore për investitorët në këto vende.
BMW: investim miliardësh në Hungari, jo largim nga Gjermania
BMW ka hapur zyrtarisht fabrikën e saj të re në Debrecen të Hungarisë, një investim që kap vlerën rreth 2 miliardë euro. Në këtë impiant prodhohen automjete elektrike të gjeneratës së re “Neue Klasse”, të dizajnuara për tregun evropian dhe global.
Megjithatë, kompania ka theksuar se kjo nuk përfaqëson mbyllje të fabrikave ekzistuese në Gjermani, por një zgjerim strategjik të rrjetit prodhues, në përputhje me tranzicionin drejt elektromobilitetit. Qendrat kryesore të BMW-së për kërkim, zhvillim dhe prodhim mbeten ende në territorin gjerman.
Henkel mbyll fabrikë në Gjermaninë Lindore
Ndryshe nga BMW, kompania Henkel ka ndërmarrë një hap më konkret drejt zhvendosjes së prodhimit. Në fund të vitit 2024, ajo mbylli fabrikën e saj të ngjitësve industrialë në Heidenau (Saksoni), duke lënë rreth 40 punëtorë pa punë.
Prodhimi është transferuar në Hungari, çka do të thotë se Henkel aktualisht nuk ka më asnjë fabrikë prodhuese në Gjermaninë Lindore. Ky vendim ka shkaktuar kritika nga sindikatat gjermane, të cilat paralajmërojnë për humbjen graduale të vendeve të punës industriale në rajone tashmë ekonomikisht të ndjeshme.
ZF zgjeron kapacitetet në Serbi
Gjiganti i komponentëve automobilistikë ZF Friedrichshafen po zgjeron prodhimin në Serbi, veçanërisht në zonën e Novi Sadit, ku tashmë operon disa linja prodhimi për industrinë automobilistike.
Edhe në këtë rast, kompania nuk ka njoftuar mbyllje masive fabrikash në Gjermani, por ka pranuar se një pjesë e prodhimit të ri po orientohet drejt Evropës Lindore, për arsye kostoje dhe afërsie me tregjet në rritje.
Pse Hungaria dhe Serbia?
Ekspertët ekonomikë theksojnë disa faktorë kyç:
- paga mesatare deri në 60–70% më të ulëta krahasuar me Gjermaninë
- taksa më të favorshme për kompanitë
- subvencione direkte shtetërore për investitorët e huaj
- procedura administrative më të shpejta
- mungesë e presionit të lartë rregullator që ekziston në Gjermani
Këta faktorë e bëjnë Hungarinë dhe Serbinë gjithnjë e më tërheqëse për industrinë prodhuese evropiane.
Panik apo transformim industrial?
Ndërsa disa media e përshkruajnë këtë zhvillim si “ikje të industrisë nga Gjermania”, shumica e analistëve janë më të kujdesshëm. Ata flasin për një transformim strukturor, ku Gjermania po ruan funksionet me vlerë të lartë (R&D, inxhinieri, menaxhim), ndërsa prodhimi fizik po shpërndahet në vende me kosto më të ulëta.
Megjithatë, sindikatat paralajmërojnë se, nëse ky trend vazhdon pa masa mbrojtëse, pasojat sociale dhe ekonomike për punëtorët gjermanë mund të jenë të rënda.