Djaloshi i ri shqiptar nga Zvicra, Suad Demiri, nga babai i tij u pagëzua me nofkën „Hans“. Por, këtu fshihet më shumë sesa një pseudonim i zakonshëm. Një rrëfim i djaloshit të ri, të përshtatur nga Shtegu.com
Dihet se prindërit janë kampionë të botës në pagëzimin e fëmijëve të tyre me nofka tmerrësisht të dashura. Prindërit e mi shqiptarë nuk janë ndryshe. Por në vend të fjalës së prefruar prej kohësh si „Zemër“, babai im ka një pseudonim shumë të veçantë për mua: „Hans“. Po, po, mirë e lexove. „Hans“.
Në ndonjë moment duhet të ketë filluar në mënyrë të paqëllimshme. Supozoj se si fëmijë kam bërë diçka që babait tim nuk i është dukur mjaftueshëm „shqiptare“. Të them të drejtën, duhet të ketë pasur një numër momentesh të tilla për të. Sepse: Në shtëpi, rritja shqiptare do të thoshte që duhej të plotësoja disa atribute shqiptare. Sigurisht, jo çdo familje shqiptare luan këtë bingo klishe me fëmijët e tyre, por e imja po. Kështu që çdoherë që nuk u solla në mënyrën „shqiptare“ sa për shijen e babait tim, në fillim me dashuri – u pagëzova „Hans“. Për babanë tim, një „Hans“ është thjesht një Don Kishot zviceran.
Si fëmijë mund të vërehej më lehtë kur unë isha duke vepruar si një „Hans“. Kur preferoj të rri në shtëpi për të lexuar në vend që të shikoj vetura të përdorura me babain tim. „Si Hansi!“ Ose kur doja patina për ditëlindjen time dhe jo një nga gjerdanët e panumërt të shqiponjës dykrenare, babai im që gjithmonë kthehej me krenari nga pushimet e tij në Shqipëri. Edhe këtu, „Si Hansi“. Por përderisa bëhesha më i rritur, lidhja ime me këtë nofkë ndryshoi. Në përgjithësi, e gjithë dinamika e „të qenit Hans“ ndjehej ndryshe. „Hansi“ e ndihmon babain tim dhe familjen time për të shprehur me fjalë një fenomen që shqiptarët e diasporës ndoshta e vëzhgojnë te disa prej fëmijëve të tyre. Është një ndjenjë që unë gjithashtu e ndjej dhe për të cilën jam veçanërisht i vetëdijshëm përmes pseudonimit „Hans“: Unë nuk jam mjaftueshëm shqiptar për familjen time.
Si një person me rrënjë shqiptare, ndjeva se duhej të luftoja për pranim gjithmonë dhe kudo. Duhet të shpjegoni veten përsëri dhe përsëri, t’i përgjigjeni me durim pyetjeve dhe të sqaroni paqartësitë. Gjithmonë duke shpresuar se i përkisni «djemve të mirë», sepse vetëm atëherë, mendova, mund të njihem si një person pa të gjithë kontekstin e «të qenit shqiptar».
Vetëm kur u rrita, kuptova me të vërtetë se dikush mund të dëbohej nga pranimi nga familja e tij. Deri më tani ka pasur mjaft incidente. Edhe nëse nuk përmendet gjithmonë një „Hans“, ai ndonjëherë merr forma të hutuara. Një ditë tjetër kur zbrita biçikletën time në kopshtin tonë, për vizitë ishte kushëriri im. Edhe para se të bllokoja biçikletën time, unë u prita me një „Edhe biçikleta e tij është një biçikletë e vërtetë zvicerane“. Isha pak i hutuar. Kështu që „Hansueshmëria“ im u trondit. Jo vetëm që vlerësohet sjellja ime, por edhe kombësia është e lidhur me objektet e mia të përditshme. Kushëriri im nuk mund të më shpjegonte se si duhet të dukej vërtet një biçikletë shqiptare.
Pra, nëse edhe shtëpia juaj nuk është një ikje nga lufta e vazhdueshme për pranim, por kjo luftë madje zhvillohet në të dy palët, atëherë ne po flasim për një konflikt identiteti par exellence. Atëherë në publik ndonjëherë përpiqesh të jesh sa më zviceran dhe në shtëpi i lini shqiptarët të rrijnë më shumë sesa do të donit, në favor të bekimit të shtëpisë. Kështu nofka qesharake „Hans“ bëhet një fjalë me një kuptim më të thellë. Është një mjet për të arritur një qëllim.
Nëse gjuha shihet si një mjet rregullimi, atëherë nuk është për t’u habitur që babai im më thotë „Hans“. Edhe pse jam i bindur që babai im nuk mendonte shumë për nofkën – të paktën jo aq sa unë tani – ai ende nënndërgjegjeshëm shpresonte për një efekt. Efekti i shpresuar: të mos më lejojë, djali i tij, i cili ka lindur në Zvicër dhe këtu shkoi në shkollë, të bëhem i huaj. Tjetërsimi është, për mendimin tim, frika më e madhe. Frika më e madhe e prindërve të mi dhe gjithashtu e shoqërisë. Për shembull, prindërit e mi ishin të huaj për sistemin shkollor lokal dhe gjuha e prindërve të mi ishte e huaj për shoqërinë.
Gjuha është një mjet i fuqishëm. Pra, nuk është për t’u habitur që „Hansi“ është më shumë se një nofkë. „Hansi“ është frika e shumë prindërve se fëmijët e tyre nuk do të jenë më në gjendje të identifikohen me vlerat dhe traditat e tyre. „Hansi“ është dëshira e shumë prindërve që fëmijët e tyre të mos i harrojnë rrënjët e tyre. „Hansi“ është mjeti gjuhësor që supozohet se u kujton fëmijëve se nuk u përkisni „atyre“, të paktën jo tërësisht. „Hansi“ është një kujtesë për fëmijët që sado të përpiqen, ata në fund të fundit do të ofendojnë me sjelljen e tyre kudo. (Shtegu.com)
***********************************************************
Suad Demiri
Suadi është një student i gazetarisë dhe një vëzhgues jo shumë i heshtur.