Dallime të mëdha në dëbimet e kriminelvve të huaj: Lucerni dëbon nëntë nga dhjetë kriminelë të huaj – Solothurni vetëm çdo të tretin
Iniciativën e dëbimit, kantonet në Zvicër e zbatojnë në mënyra shumë të ndryshme. Siç është paraparë, disa e zbatojnë klauzolën e rasteve të rënda vetëm në raste të jashtëzakonshme. Të tjerët bëjnë përjashtim rregull.
Një kosovar 36-vjeçar qëndron para Gjykatës së Lartë të Solothurnit dhe lutet për një shans të fundit. Në Zvicër ai ka ardhur në moshën tetëvjeçare dhe ka kryer vjedhje, prishje të rendit dhe qetësisë, si dhe vepra të lidhura me drogën që nga puberteti. Prandaj u dëbua nga Zvicra.
Megjithatë, Zvicra i dha një të drejtë vizite në mënyrë që të mund të mbante kontakte me të dashurën e tij dhe tre fëmijët. Gjatë njërës prej këtyre vizitave familjare, ai e përsëriti shprehinë e tij, duke plaçkitur në dy dyqane 38 pako cigare, 12 tiketa Happy-Day-Lose dhe 1200 franga para të gatshme, shkruan „Luzerner Zeitung“, informon Shtegu.com.
Prokurori publik e klasifikon si një turist kriminel dhe kërkon që ai të dëbohet nga vendi. Shkalla e parë e shqipton urdhërin. Por, Gjykata e Lartë e tërheq atë përsëri në vitin 2019, në mënyrë që familja të mos copëtohet.
Megjithatë, kthesa nuk zgjati shumë: Gjykata Federale zvicerane e rrëzoi vendimin gjatë këtij viti. Sepse kosovarit iu dha rasti i fundit të cilin nuk e shfrytëzoi.
Vendosmëria për vite me radhë tregon vështirësinë që kanë disa gjyqtarë me zbatimin e nismës për dëbim. Ajo u miratua dhjetë vjet më parë dhe përcaktoi rastet në të cilat kërkesa është e detyrueshme. Lista e akteve të katalogut varion nga vrasje në vjedhje dhe nga përdhunime, deri në mashtrime të mirëqenies sociale.
Parlamenti ka prezantuar një klauzolë të rasteve të rënda, e cila duhet të përdoret vetëm në raste të jashtëzakonshme. Ai premtoi që nisma do të zbatohej në një mënyrë të përpiktë. Por kjo do të dëshmon diçka krejtësisht të ndryshme në çdo kanton.
Kjo gazetë ka vlerësuar shifrat e fundit nga Zyra Federale e Statistikave. Janë marr parasysh të gjitha kantonet me më shumë se pesëdhjetë dënime nga të huajt për një katalog të bërë në vitin 2019.
Rezultati: ndryshimet kantonale janë të mëdha. Ky fenomen nuk mund të spjegohet.
Në Lucern, nëntë nga dhjetë të huajt që kanë kryer një shkelje katalogu marrin një referencë dëbimi nga Zvicra. Në Solothurn, nga ana tjetër, vetëm çdo i treti dëbohet. Klauzola e përjashtimit këtu bëhet absurde: Vlen për shumicën. Në Cyrih, nga një rast i rëndë, gjykatësit dhe prokurorët gjithashtu e bëjnë një rast shumë nroma. Ata dëbojnë vetëm 46 për qind të të huajve kriminelë.
Lucerni zë vendin e parë me një shkallë aplikimi prej 91 për qind. Gjeneva vijon me 80 përqind. Kjo pasohet nga Baselland, St.Gallen dhe Basel-Stadt me rreth 75 për qind. Aargau është në vendin e gjashtë, pak më shumë se mesatarja 58 për qind.
Mesatarja kombëtare është më e ulët sesa mendohej më parë. Më parë, supozohej se shkalla e aplikimit ishte pak nën 70 për qind. Këtë javë, Zyra Federale e Statistikave ishte në gjendje të llogariste një normë të plotë aplikimi për herë të parë. Deri më tani, ajo nuk ka qenë në gjendje të regjistrojë të gjitha aktet e katalogut.
Problemi është se dy vepra katalogu përbëhen nga një kombinim i veprave penale. Së pari, thyerja: Është një vjedhje e ndërlidhur me një shkelje të rendit publik. Dhe së dyti, mashtrim i mirëqenies sociale: Është një mashtrim i kombinuar me tërheqjen e paligjshme të ndihmave sociale. Nisma e dëbimit hyri në fuqi në vitin 2016. Statistikat punuan për katër vjet për të regjistruar të gjitha gjykimet. Llogaritja tani është e plotë.
Kuota ka rënë me metodën e re sepse klauzola e rasteve të rënda përdoret veçanërisht shpesh për prishje dhe mashtrime të ndihmave sociale. Kështu që dëbohet vetëm çdo hajdut i dytë. Dhe mashtrimi që ka të bëjë me ndihmat sociale është vepër penale me shkallën më të ulët të aplikimit: Vetëm në pesë për qind të rasteve gjykatësi e klasifikon „dëbimin e detyrueshëm“ si të detyrueshëm.
Ekzistojnë tre hipoteza për shpjegimin e dallimeve kantonale.
Hipoteza e parë: krimi është i ndryshëm. Lucerni do të kishte një problem të veçantë me të huajt që ishin rëndë kriminelë. Por, ky nuk është rasti, transmeton Shtegu.com.
Christian Renggli, zëdhënës i Gjykatës Kantonale të Lucernit, thotë: „Sipas mendimit tonë, krimi në Kantonin e Lucernit nuk ndryshon dukshëm nga pjesa tjetër e Zvicrës“. Ai jep një arsye tjetër për vendin e parë:
„Ne po mundohemi të ndjekim vullnetin e ligjvënësit“
Hipoteza e dytë: në disa kantone, prokurorët trajtojnë shumë raste me anë të një urdhëri ndëshkues, duke parashikuar kështu heqjen dorë nga një ndalim për një vend. Ky efekt në të vërtetë ekziston, por është i dobët, siç ka llogaritur Zyra Federale e Statistikave.
Hipoteza e tretë: disa gjyqtarë gjykojnë shumë butësisht. Gjykatësi Hans-Peter Marti (FDP) kryeson dhomën kriminale të Gjykatës së Lartë Solothurn dhe është bashkërisht përgjegjës për çështjen e kriminelit kosovar. Ai thote:
„Dhoma jonë sigurisht që nuk është një nga faktorët e rreptë dhe kontrollon secilin rast individualisht me shumë kujdes. Sidoqoftë, jemi të vetëdijshëm që nëse e ngremë shumë shiritin, do të ketë ashpërsim“.
