Kosova po shënon 12-vjetorin e pavarësisë së saj të fituar me shumë mund nga Serbia dhe vitet e adoleshencës së Kosovës po fillojnë me shpresa të mëdha në Albin Kurtin si kryeministrin e ri të Kosovës. Megjithëse është shumë i njohur për të gjithë, Albini përfaqëson një fillim të ri për Kosovën, sepse as ai dhe as partia e tij nuk kanë pasur mundësinë deri më tani ta drejtojnë vendin.
Mediat serbe, ndër të tjera e vlerësuan programin politik të Albinit si „nacionalist“ dhe „populist“. Sidoqoftë, në kontekstin e historisë së fundit të Kosovës, kjo nuk është vetëm e gabuar, por edhe poshtëruese për qytetarët e Kosovës që kanë zgjedhur partinë e Albinit për të kandiduar në zgjedhjet e 6 tetorit 2019.
„Nacionalizmi“ dhe „populizmi“ i Albinit nuk duhet të barazohen gabimisht me nacionalizmin dhe populizmin e presidentit serb Vuçiq, pasi kjo vetëm ushqen më tej propagandën që Serbia po përpiqet vazhdimisht ta përjetësojë: Se të gjithë janë fajtorë për gjithçka që ndodhi gjatë luftës së viteve 1990.
Jo të gjithë nacionalizmat në Ballkan janë të njëjtë. Shumë prej tyre – të paktën fillimisht – ishin një përgjigje ndaj agresionit të Serbisë dhe katër luftërave të zhvilluara nën Sllobodan Millosheviçin.
Në fjalimin e tij të parë në Parlamentin e Kosovës, Kryeministri Albin Kurti tha saktë se qeveria e tij ishte „e gatshme të padisë Serbinë për gjenocid dhe krime lufte të kryera gjatë luftës në Kosovë“. Ai gjithashtu premtoi „reciprocitet të plotë në marrëdhëniet me Serbinë“ dhe njoftoi se ai ishte i gatshëm të „zhvillojë një dialog“.
Tani që Albini është kryeministër i Kosovës, veprimet politike të presidentit Thaçi më në fund mund të zvogëlohen në ato që Kushtetuta e tij e Kosovës i përcakton detyrat, të cilat janë kryesisht protokollare. Thaçi ka qenë prej kohësh alfa dhe omega e politikës së Kosovës, veçanërisht kur bëhet fjalë për dialog me Serbinë. Shpresojmë që tani kjo të ndryshojë me Albinin në krye të qeverisë, për të mirën e Kosovës.
Kosova tani ka mundësinë që të distancohet nga rregulli i atyre që mbështesin mbështetjen e tyre publike në politikat dhe trashëgiminë e viteve 1990, siç është rasti në shumë vende fqinje.
Kjo u bë e mundur kryesisht sepse kryeministri Albin Kurti është një nga zyrtarët e paktë në Ballkan që ka ndjerë efektet e luftës në lëkurën e tij, i cili nuk dyshohet për krime lufte, ose akuzohet si kriminel, ose perceptohet si një hajdut i zakonshëm në publik.
Nga ana tjetër, kryeministri i ri i Kosovës nuk duhet të bëjë premtime që ai nuk mund t`i përmbushë. Qeveria Kurti ka një detyrim moral të bëjë pikërisht atë që premtoi kryeministri.
Përndryshe, Albini do të bëhej një udhëheqës tjetër i Kosovës që pështyn në fytyrat e viktimave të panumërta vetëm për të fituar pikë të dobëta politike, siç ka qenë rasti me presidentin Thaçi, i cili ka premtuar vazhdimisht një epilog gjyqësor për Serbinë në kontekstin e krimeve serbe.
Paditeni Serbinë për gjenocidin dhe krimet e luftës që ai ka bërë kundër popullit tuaj, zoti kryeministër! Këtë proces është dashur qëmoti ta fillojë ndokush, shkruan aktivisti për të drejtat e njeriut Milosh Çiriq, transmeton Shtegu.com.
Siç kam shkruar edhe më parë, për më shumë se 50 vite, shqiptarët e Kosovës i janë nënshtruar racizmit sistematik, diskriminimit, poshtërimit dhe nënçmimit nga Serbia, e cila ka pasur mbështetjen e heshtur të të gjitha ish republikave jugosllave në këtë.
Kjo u pasua në vitet 1990 nga një fushatë gjenocidale e hapur, e organizuar nga Serbia e Millosheviçit për të shkatërruar një komb të tërë. Nëse nuk do të kishte qenë ndërhyrja e Paktit të NATO-s në vitin 1999, popullsia e Kosovës do të ishte edhe më e dekompozuar sesa sot. Brez pas brezi, shqiptarët e Kosovës do të duhej ta pranonin fatin e tyre në dukje të pashmangshëm: Që të jenë në mëshirën e të tjerëve.
Përderisa po festojmë 12-vjetorin e pavarësisë së Kosovës dhe po diskutojmë përse Albini ka të drejtë ta padisë Serbinë për krimet e saj, le të kujtojmë të paktën dy persona, nga të shumtët, të cilët me dëshirë ose pa dëshirë dhanë jetën për pavarësinë e Kosovës.
Njëzetvjeçari Asllan Pireva dhe shoku i tij nëntëmbëdhjetëvjeçar Nasser Hajrizi, ishin studentë të vrarë nga policia serbe më 2 prill 1981, gjatë një demonstrate kundër represionit të Serbisë në Kosovë.
Ditën e vdekjes së tyre, Albin Kurti ishte gjashtë vjeç. Gjashtëmbëdhjetë vite më vonë, ai do të përsërisë të njëjtën parullë, fjalët e fundit të Naserit dhe Asllanit – „Kosova Republikë!“ – në një demonstratë studentore kundër Serbisë në Prishtinë.
Me gjithë vuajtjet që ai i duroi nga regjimi i Millosheviçit – Albini ishte i burgosur politik në Serbi nga viti 1999 deri në 2001, kur u rrah dhe u torturua rregullisht – të paktën Albini mbijetoi.
Dhjetëra mijëra kosovarë nuk ishin „fat“ të luanin së bashku me fatet e tyre tragjike duke iupremtuar një proces gjyqësor kundër Serbisë dhe mospërmbushja e asaj që iu ishte premtuar, do ta diskreditonte përgjithmonë dhe do të dëmtonte tërë axhendën e Albinit.
Mijëra shqiptarë të Kosovës u vranë, u torturuan, u dhunuan ose u dëbuan në vitet 1990 për të jetuar në mërgim për pjesën tjetër të jetës së tyre. Shumicës ende nuk u dihen gjurmët0. Aty përfshihen gra, fëmijë, burra – civilë – të cilët janë vrarë metodikisht dhe pa dallim nga Serbia.
Ne e dimë se kush janë ekzekutorët – aradhat serbe të vdekjes që përfshinin formacione ushtarake, policie, paramilitare dhe parapolicore. Ne e dimë se kush janë projektuesit dhe organizatorët – Qeveria serbe e udhëhequr nga Millosheviçi. Ne e dimë kush e ka mbrojtur publikisht këtë – shumë zyrtarë që janë ende në pushtet sot në Serbi, siç është rasti me presidentin serb Vuçiq.
Ne gjithashtu e dimë kush e mbështeti gjithë këtë: Shumica e qytetarëve të Serbisë që mbështetën Millosheviçin gjatë gjithë mbretërimit të tij, siç bëjnë sot kur bëhet fjalë për Aleksandar Vuciq. Në ditën e tij më të keqe, ditën e zgjedhjeve presidenciale të vitit 2000, Slobodan Millosheviç ende kishte mbështetjen e gati dy milionë votuesve.
Ulja e përgjegjësisë së qytetarëve serbë për dekada të tëra për këto politika monstruoze, është e papranueshme. Është konsideruar gjerësisht se qytetarët e Serbisë ishin disi „të detyruar“ të marrin vendime të tilla si mbështetje të Millosheviçit, ishin të painformuar, të varfëruar ose të shantazhuar – e gjitha kjo do të thotë se nuk ka përgjegjësi kolektive.
Ky qëndrim relativues është i turpshëm dhe fyes për viktimat dhe familjet e tyre, përfshirë serbët që u vranë gjatë luftërave. Serbia asnjëherë nuk ka qenë përgjegjëse për tmerret që ka bërë, kjo është arsyeja pse zyrtarët serbë dhe qytetarët e Serbisë sot shprehin hapur racizmin me rrënjë të thella kundër shqiptarëve të Kosovës.
Serbia e Vuçiçit po e ngacmon Kosovën përsëri dhe pandalur, së bashku me mediat, qeverinë e saj dhe kundërshtimin e saj. Ndoshta më e rëndësishmja, ky helm po jeton çdo ditë nëpër shkollat serbe dhe është një pjesë e pandashme e jetës publike serbe, nga kultura deri te sporti.
Qëndrimet raciste ndaj shqiptarëve të Kosovës vazhdojnë të shprehen hapur dhe me pandëshkueshmëri nga Qeveria serbe dhe gjithashtu nga qytetarët serbë. Ky racizëm shihet në të gjitha faqet e para të mediave, në librat shkollorë, në kulturën popullore, në çdo predikim brenda çdo „tempulli“ të Kishës Ortodokse Serbe, një tjetër nga selitë e regjimit të Millosheviçit, shkruan „balkaninsight“. Për këtë arsye, nuk është për t’u habitur që serbët e Kosovës, të cilët janë gjithashtu viktima të këtyre politikave, vazhdojnë të festojnë sot trashëgiminë dhe mbështetjen e pasardhësve të Slobodan Milloseviç.
Politika e Serbisë ndaj Kosovës ka qenë praktikisht e pandryshuar në tri dekadat e fundit dhe i ngjan nazizmit. Serbia e konsideron Kosovën koloni të saj, nuk ka pasur krime (përveç atyre ndaj serbëve), nuk ka asnjë arsye pendimi, drejtësinë, dëmshpërblimet ose falje të çfarëdo lloji nga Serbia dhe qytetarët e saj.
Në Serbinë e sotme, të thuash të vërtetën për shkatërrimin e miliona jetëve të kryera nga shteti serb për të gjithë jo-serbët, konsiderohet si propagandë antiserbe. Sjellja e Serbisë zyrtare në këtë kontekst ka mbetur e pandryshuar: Nuk ka asnjë përjashtim nga rregulli i vendosur.
Dhe ai rregull është: Të gjithë serbët duhet të jenë unikë në këtë gënjeshtër: Që serbët, dhe vetëm serbët, janë viktima, se të drejtat serbe janë gjithnjë dhe kudo të rrezikuara, në Kosovë, në Bosnje, në Kroaci dhe së fundmi, në Mal të Zi. Kushdo që pretendon ndryshe do të etiketohet si tradhëtar, një mercenar i huaj, një antiserb.
E gjithë kjo është një problem për Serbinë, jo për Kosovën, por Kosova nuk duhet të përpiqet të dënojë Serbinë duke harruar viktimat e saj dhe duke falur krimet e saj.
Është mirë që kryeministri Kurti nuk do të luajë një rol në mbulimin e dhimbjes së plagëve ende të hapura të njerëzve, në qeverinë të cilën ai po e udhëheq sot. Përkundrazi, Kosova, siç sugjeroi Albini, duhet të konsiderohet një shtet i barabartë në raport me Serbinë, ose çdo shtet tjetër. Kosova nuk është më koloni.
Ky pozicion duhet të pranohet nga përkrahësit deklarues të një Kosove të pavarur, veçanërisht nga Bashkimi Europian dhe Amerika, të cilat duhet ta ndalojnë poshtërimin e Kosovës duke lëshuar lista të pafundme kërkesash që kërcënojnë të burgosin përsëri njerëzit e Kosovës në geto. Isshtë koha që vendet perëndimore të respektojnë Republikën e Kosovës ashtu siç bëjnë me çdo shtet tjetër sovran.
Le të shpresojmë që fëmijëria traumatike e Kosovës do të mbetet pas nesh dhe ne dëshirojmë që Kosova të kalojë vitet e saj të adoleshencës në zemërim të drejtë, por edhe në rritjen e vazhdueshme që do t’i çonte qytetarët e Kosovës drejt një shoqërie të hapur, të shëruar, të bashkuar dhe të prosperuar. Gëzuar jetën e Pavarësisë Kosova, dhe paç fat, ka përfunduar urimin në gjuhën shqipe Millosh Çiriq !
*************************************************************
Millosh Çiriq është një shkrimtar dhe aktivist për të drejtat e njeriut nga Beogradi. Ai ka diplomuar për Marrëdhënite Ndërkombëtare në Fakultetin e Shkencave Politike, në Universitetin e Beogradit, një diplomë master në Studime Mediatike nga Fakulteti i Studimeve të Mediave, në Univerzitetin The New School në New York.