Përparim Avdili së shpejti do të drejtojë FDP-në e qytetit të Cyrihut – duke e bërë atë sekondosin e parë me rrënjë shqiptare në krye të një partie. Ai dëshiron ta shfrytëzojë këtë

Një sekondos 34-vjeçar me origjinë shqiptare nga qaeku i klasës punëtore të Altstetten si kryetar i FDP-së së qytetit të Cyrihut: Ky është me të vërtetë një ndryshim stili. Më 17 maj, Përparim Avdili do të zgjidhet kryetar i ri i partisë, komisioni përzgjedhës e ka propozuar si kandidat të vetëm. Ai do ta pasojë Severin Pfluger, një avokat nga Zürichberg, dikush që është më në përputhje me atë që shumë e imagjinojnë zakonisht si një përfaqësues i liberalizmit.

Ajo që duket si një personalitet politik lokal, rrezaton përtej Cyrihut. Përparimi bëhet politikani i parë zviceran me rrënjë nga Ballkani që arrin në krye të një partie të madhe. Dhe më e rëndësishmja, ajo është ende FDP në qytetin e Cyrihut: është grupi i dytë parlamentar më i madh në parlament, dy anëtarë të qeverisë – dhe është gjithashtu i përfaqësuar dukshëm në parlamentin federal me tre këshilltarë kombëtarë dhe një këshill shtetëror.

Përparimi është i verëdijshëm për këtë simbolikë. Tani është ulur në një restorant jo shumë larg rrugës “Bahnhofstrasse”, ka veshur sërish xhaketën dhe përpara ka një filxhan çaj xhenxhefili. “Rruga ime tregon se FDP nuk është një klub elitar”, thotë ai. Kur ai flet për këtë rrugë, ai e bën këtë me vetëbesimin e një sekondosi që ka punuar në rrugën e tij nga një sfond modest – në biznes dhe në politikë. Është një histori ngritjeje e stilit zviceran.

Lufta Ballkanike në tryezën e kuzhinës

Përparimi ka lindur në vitin 1987 në fshatin shqiptar Llojan të Maqedonisë së Veriut. Ai ishte vetëm njëvjeçar kur nëna e tij shpërngulet me të dhe vëllezërit e motrat më të mëdhenj në Cyrih tek babai i Avdilit, i cili atje punonte si punëtor sezonal. Përparimi shkon në shkollë tregtare, arsimohet për t’u bërë specialist banke dhe ka një karrierë në banka të ndryshme. Ai tani është përgjegjës për financat në një firmë ligjore tregtare në Cyrih. Të paktën kaq: mjaft liberal.

Kur ishte i ri, politika zvicerane nuk ishte problem në shtëpi. Babai është antikomunist dhe familja është e shqetësuar për luftërat në Ballkan. Vetë Përparimi është i magjepsur nga Ibrahim Rugova dhe lufta e tij jo e dhunshme për Pavarësinë e Kosovës. Rugovën edhe sot e quan model.

Kur u fut në politikë, Përparimi këtë e bëri me FDP-në: sepse ata bëjnë politikë liberale, thotë ai. Mediat e vunë re për herë të parë kur ai kandidoi për Këshillin Kantonal të Cyrihut në vitin 2015. Ndër të tjera, ai e bën këtë me një poster elektoral në gjuhën shqipe, që çoi në një artikull në “Blick” dhe në reagime urrejtëse të SVP-së, e cila qorton se një fushatë zgjedhore duhet të bëhet në gjuhën kombëtare. Përparimi i lëshoi zgjedhjet për këshillin kantonal, por në vitin 2018 arrin të futet në këshillin bashkiak, ku së shpejti kryeson komisionin e financave.

Pra tani: kryetar partie. E ka merituar postin, thotë Përparimi. “E bëra itinerarin, u përfshiva shumë në prapavijë për partinë”. Për sa i përket detyrës së tij në të ardhmen, pozicioni fillestar i Përparimit është komod nëse krahasoni gjendjen e partisë së qytetit liberal me atë në qytetet e tjera: FDP e Cyrihut fitoi aksionet e votuesve dhe mandatet shkurtin e kaluar në zgjedhjet lokale, për herë të dytë rresht. E megjithatë ka ende shumë vend për përmirësim, thotë Përparimi.

Përparimi e ka të qartë se ku dëshiron të shkojë me FDP-në, shkruan “NZZ am Sonntag”, transmeton portali Shtegu. Nuk mjafton të drejtosh pakicën borgjeze në Cyrihun kuq-gjelbër. “Duhet të marrim sërish drejtimin politik. Ne duhet të jemi partia që vendos ritmin në qytet”. Për ta bërë këtë, FDP duhet të vazhdojë të rritet. Dhe për të tërhequr votues të rinj, Përparimi mendon edhe në njerëz si ai: zviceranë me rrënjë të huaja, në Ballkan e gjetiu.
Është gabim të mendosh se këta njerëz tërhiqen veçanërisht nga partitë e majta. Kur bëhet fjalë për komunitetin me origjinë shqiptare, ai e di: “Këta njerëz kanë shumë ambicie. Ata nuk janë ende në fazën post-materialiste në të cilën ndodhen disa që kanë jetuar në prosperitet për breza. Ata janë performuesit kryesorë me vlera liberale, liberale që duan të jenë pjesë e një ekonomie të fortë”. Këta njerëz ndiheshin më mirë në “Freisinn” sesa në një SP. “Ka shumë potencial të pashfrytëzuar për ne. Por ne duhet t’u tregojmë atyre se jemi të hapur ndaj tyre”.

Përparimi filloi me të paktën. Ai ka lidhur simpatizantët e FDP-së me origjinë shqiptare me një grup ëhatsapp, ai merr pjesë rregullisht në ngjarje të komunitetit. Kur qeveria kantonale e Cyrihut anuloi Festivalin Alba në zonën Hardturm në mes të pandemisë, ai i mbrojt publikisht organizatorët dhe u shpreh kundër stigmatizimit të komunitetit ballkanik.

Ai sheh një “deficit demokratik”

FDP e Cyrihut nuk do të ishte partia e parë që do të përpiqet të arrijë këtë pjesë të popullsisë – me qasje të ndryshme. Në shumë vende, SP i vendos emigrantët në listat e tyre zgjedhore, dhe në Lucern dhjetë vjet më parë CVP themeloi një shoqatë kosovare.

Një problem për të gjitha partitë, megjithatë, është se shumë prej këtyre njerëzve nuk lejohen as të votojnë. Një e treta e banorëve të Cyrihut janë të huaj, dhe në mesin e moshave 30 deri në 39 vjeç, të huajt tani përbëjnë gjysmën. “Pavarësisht se si do të votonin këta njerëz: Ky është një deficit demokratik”, thotë Përparimi.

Prandaj ai po lufton për më pak pengesa për natyralizim, veçanërisht për të rinjtë e huaj që janë rritur në Zvicër. Në këshillin bashkiak, së bashku me kolegen e këshillit të PS-së, Nadia Huberson, ka arritur që të hiqen tarifat bashkiake të natyralizimit për të rinjtë nën 25 vjeç.
Në SP, shpresohet se FDP nën Përparim Avdilin do të shkojë edhe më tej – dhe do të ofrojë një dorë në një debat për të drejtat e votës për të huajt. “Qëndrimi i tij progresiv për këtë çështje mund të vërë shumë në lëvizje”, thotë Davy Graf, kreu i grupit parlamentar të SP-së në këshillin bashkiak të Cyrihut, i cili e sheh Përparimi si “shumë të përkushtuar dhe të padiskutueshëm” (por herë pas here ka probleme me “Laë-and-Order-Seite”, kur bëhet fjalë për temën e përdorimeve të përkohshme në qytet).

Dhe Përparimi gjithashtu dëshiron të udhëheq debatin brenda FDP-së, të paktën sa i përket të drejtës së votës në nivel lokal. Në të njëjtën kohë, ai vë në dukje një tjetër sukses në politikën e migracionit: Vitin e kaluar, parlamenti i qytetit ngarkoi qytetin të kryente procese anonime aplikimi për të parandaluar diskriminimin ndaj aplikantëve me emrin e dikujt tjetër. Shkak ka qenë një propozim që Përparim Avdili e ka paraqitur së bashku me këshilltaren e GLP-së, Isabel Garcia.

Nuk është ende një revolucion. Por të paktën: një ndryshim stili.